Yeni mesajlar

Bonushood - Bahis Forum - İLETİŞİM
TEAMS : Bonushood@hotmail.com TELEGRAM : @robinamca3

JavaScript devre dışı. Daha iyi bir deneyim için, önce lütfen tarayıcınızda JavaScript'i etkinleştirin.

Konuya cevap cer

Mesaj: [QUOTE="Giyotin, post: 17973629, member: 7066"]#DOSYAHABERSafeviler Sonrası İran Coğrafyası ve Devrime Giden Süreç1. Safevilerin Zayıflaması ve Türk Hanedanlar Dönemi18. yüzyılda Safevi Devleti'nin zayıflaması, bölgede yeni iktidar odaklarının doğmasına yol açmıştır. Bu dönemde özellikle Afşarlar ve ardından Kaçarlar gibi Türk hanedanları yönetimi ele almıştır. Ancak bu hanedanların meşruiyet kaynağı büyük oranda askeri güce dayandığı için yerel halkla bağları sınırlı kalmıştır. Bu otorite boşluğunda İran halkının asıl savunucusu olarak Ulema (din bilginleri) ön plana çıkmıştır.Ulemanın İran coğrafyasındaki gücü muazzam bir boyuttadır. Bunun temel nedenleri; geniş vakıf arazilerini kontrol etmeleri, halktan "humus" (kazancın beşte biri) adı verilen vergiyi toplamaları, zekât ve sadaka gibi mali kaynakları yönetmeleridir. Bu ekonomik bağımsızlık, ulemaya şahlardan bağımsız hareket etme ve halkın haklarını savunarak onları arkalarına alma gücü vermiştir.2. Ulemanın Siyasi Gücü: ÖrneklerUlemanın nüfuzunu şu tarihi olaylar açıkça özetlemektedir:1826 Rus Savaşı: Rusya ile savaş gündeme geldiğinde Şah kararsız kalmış, ancak dönemin saygın bir âlimi Şah'ı tahttan indirmekle tehdit ederek iradesini dayatmıştır.1891 Tütün Boykotu: İran’ın tütün imtiyazlarının bir İngiliz şirketine (Talbot) verilmesi üzerine Ayetullah Hasan Şirazi bir fetva yayımlayarak tütün kullanımını haram ilan etmiştir. Bu boykot sonucu Şah geri adım atmak zorunda kalmıştır.3. Sömürgecilik ve Meşruiyet Kriziİran, kuzeyden Rusya’nın, güneyden ise İngiltere’nin nüfuz mücadelesine sahne olmuştur. İngilizlerin bölgedeki petrol kaynaklarını sömürmesi halkta büyük bir tepki uyandırmıştır. Ekonomik buhran ve dış müdahaleler, zaten meşruiyet sıkıntısı çeken Kaçar Hanedanı'nın sonunu hazırlamıştır.4. Rıza Pehlevi Dönemi (1925-1941)Kozak Birliği komutanı olan Rıza Han, 1921’deki darbe girişimiyle siyasi sahnede yükselmiş ve 1925 yılında Kaçar Hanedanı'na son vererek kendisini Şah ilan etmiştir. Başlangıçta Cumhuriyet kurma fikrini dile getirse de ulemanın muhalefeti ve şartların olgunlaşmaması sebebiyle monarşiyi devam ettirmiştir. 1941 yılında, II. Dünya Savaşı sırasında İngiltere ve Sovyetler Birliği'nin İran'ı fiili işgali sonrası tahttan indirilerek sürgüne gönderilmiştir. Yerine oğlu Muhammed Rıza Pehlevi geçirilmiştir.5. Muhammed Rıza Pehlevi ve Musaddık OlayıMuhammed Rıza döneminde iki kritik dönemeç yaşanmıştır:Muhammed Musaddık ve Petrolün Millileştirilmesi (1951-1953): Milliyetçi ve anti-emperyalist lider Musaddık, 1951'de başbakan olmuş ve 1953'te petrolü millileştirmiştir. Şah'ın onu devirme girişimi başarısız olunca Şah ülkeden kaçmıştır. Ancak ABD (CIA) ve İngiltere'nin organize ettiği Ajax Operasyonu ile Musaddık devrilmiş, Şah geri getirilmiştir. Bu olay, Pehlevilerin halk nezdinde "Batı'nın kuklası" olarak damgalanmasına yol açmıştır.Beyaz Devrim (1963): Şah'ın modernleşme hamlesidir. Toprak reformu ile vakıf arazilerine el konulması ulemayı doğrudan hedef almıştır. Ayrıca kadınlara seçme-seçilme hakkı verilmesi ve "Okuma Yazma Ordusu" (Sepah-ı Daniş) kurulması gibi reformlar, muhafazakâr kesim ve ulema tarafından tepkiyle karşılanmıştır.6. Humeyni’nin Yükselişi ve 1979 İslam DevrimiAyetullah Humeyni, Ayetullah Burucerdi’nin 1961’deki vefatından sonra siyasi bir boşluğu doldurarak liderleşmiştir. 1940'larda yazdığı "Keşfü'l-Esrar" adlı eserinde yönetime dair eleştirilerini dile getirmiş, daha sonra "Velayet-i Fakih" teorisini geliştirmiştir.3 Haziran 1963’teki (15 Hordad Kıyamı) sert konuşması sonrası tutuklanmış, ardından Türkiye’ye (Bursa) sürgün edilmiştir. Daha sonra Irak'ın Necef kentine geçmiş, 1978'de Saddam Hüseyin'in baskısıyla Fransa'ya (Paris) gitmiştir. 1 Şubat 1979’da Air France uçağıyla Tahran’a dönen Humeyni, halkın geniş desteğiyle devrimi tamamlamıştır. 1982 yılına gelindiğinde, geçiş dönemi sona ermiş ve diğer grupların tasfiyesiyle bugünkü İslami yönetim tam anlamıyla tesis edilmiştir.[/QUOTE]

Adı

İnsan doğrulaması